TS 12790

TS 12790, metal ve alaşımlar için ısıl işlemci mesleğini tanımlayan ve bu mesleğin sınıflandırılmasıyla birlikte mesleği icra eden kişinin sahip olması gereken nitelikleri ele alan bir meslek standardıdır. Ayrıca bu işte kullanılan asgari araç ve ekipman ile farklı sınıflardaki elemanların değerlendirilmesine ilişkin çerçeveyi verir.

Isıl işlemci mesleğinin teknik çerçevesi

Isıl işlem, metallerin kontrollü ısıtma ve soğutma çevrimleriyle sertlik, dayanım, süneklik ve iç yapı gibi özelliklerinin ayarlanmasıdır. Bu nedenle ısıl işlemci, malzemenin türüne ve istenen son özelliğe göre işlem sırasını doğru uygulayan, sıcaklık, süre ve atmosfer gibi değişkenleri dikkatle izleyen uzmandır. Bu standardın odağında, bu mesleğin tanımı ve mesleki yeterliğin ölçülmesi yer alır; ürünün kendisinden çok işi yapan kişinin özellikleri ele alınır.

Standardın kapsadığı başlıca unsurlar

• Mesleğin tarif edilmesi ve sınıflandırılması
• Isıl işlemcilik için asgari araç-gereç ve ekipmanın belirtilmesi
• Her sınıftaki elemanın meslekle ilgili özelliklerinin ölçülmesi
• Bu özelliklerin değerlendirilmesine yönelik çerçevenin kurulması

Günlük uygulamada ısıl işlem; çeliklerde sertleştirme, temperleme, tavlama, gerilim giderme gibi işlemlerle ilişkilidir. Uygulamanın başarısı, yalnızca fırın veya ekipmana değil, operatörün malzeme davranışını anlayabilmesine de bağlıdır. TS 12790 bu bakımdan, ısıl işlem mesleğini ortak bir teknik dil içinde tanımlayarak personel değerlendirmesi için temel oluşturur.