TS 12919

TS 12919, çeltik eksperi mesleğini ve bu mesleği yürüten kişide aranacak nitelikleri tanımlayan bir meslek standardıdır. Çeltik eksperliği, çeltik ve pirinçle ilgili alım, sınıflandırma, kalite değerlendirme ve kabul süreçlerinde teknik bilgi gerektiren bir uzmanlık alanıdır. Bu standardın odağı, mesleğin tanımı ile bu meslekte kullanılan asgari araç, gereç ve ekipmanın belirlenmesi; ayrıca meslekte sahip olunması gereken özelliklerin ölçülmesi ve değerlendirilmesidir.

Mesleğin kapsamı ve teknik ayrımı

Çeltik eksperi, ürünün fiziksel ve ticari niteliklerini ayırt edebilen, kalite göstergelerini yorumlayabilen ve ilgili işlem adımlarında doğru karar verilmesine katkı sağlayan kişidir. Genel teknik açıdan çeltik eksperliği; tane yapısı, nem durumu, yabancı madde, kusur ve sınıflandırma ölçütleri gibi unsurların birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu tür bir meslekte, örnekleme ve gözlemsel muayene kadar, ürün standardizasyonuna uygun terimlerin doğru kullanımı da önem taşır.

Standartta yer alan başlıca unsurlar

• mesleğin ve bu mesleği icra eden kişinin tanımı
• mesleğin sınıflandırılması
• kullanılacak asgari araç, gereç ve ekipman
• çeltik eksperliğinde aranacak özelliklerin ölçülmesi
• mesleki yeterliliklerin değerlendirilmesi

Standardın referans aldığı gıda kodeksi ve pirinç/çeltik düzenlemeleri, bu mesleğin ürün kalitesi ve piyasa uygulamalarıyla yakın ilişkili olduğunu gösterir. Bu nedenle TS 12919, yalnızca bir unvan tanımı değil, çeltik ve pirinçle çalışan uygulayıcıların görev alanını ve mesleki yeterlilik çerçevesini anlaşılır hale getiren bir meslek standardı olarak değerlendirilmelidir.