TS 3980

TS 3980, hasat ve harman makineleri alanında kullanılan terimleri ve bunların tanımlarını bir araya getiren bir terminoloji standardıdır. Konu, tarımda ürünün bitkiden ayrılmasından ürünün toplanmasına, bağlanmasına, balyalanmasına ve dane ile sapın birbirinden ayrılmasına kadar uzanan mekanik işlemleri adlandırır; böylece üreticiler, mühendisler ve kullanıcılar aynı kavramları aynı anlamda kullanabilir.

Bu standardın kapsadığı makine grubu; yem bitkileri, tahıl, kök ve yumru bitkileri, soğanlı bitkiler, lif bitkileri ile meyve ve sebze ürünlerine yönelik biçme, sökme, toplama, parçalama, demetleme, balyalama, sap-saman ve daneleri ayırma, kabuk soyma veya kırma gibi işlemleri yapan tarım makineleridir. Terminoloji standardları, makinenin kendisinden çok onun doğru adlandırılmasını düzenler; bu da teknik çizimlerde, kataloglarda, bakım dokümanlarında ve eğitim materyallerinde karışıklığı azaltır.

Terimlerin neden ayrı ayrı tanımlandığı

Hasat ve harman işlemleri tek bir makineyle ya da birden fazla ekipman zinciriyle yürütülebilir. Örneğin biçme, ürünü bitkiden kesme işlevini anlatırken; toplama, ürünün bir araya alınmasını; harman ise dane ile sap veya başak kısmının ayrılmasını ifade eder. Benzer şekilde balyalama, hasat edilen materyalin taşınabilir paketler halinde düzenlenmesini; kabuk soyma veya kırma ise ürünü sonraki işleme aşamalarına hazırlayan mekanik ayrıştırma işlemlerini anlatır. Bu kavramların doğru ayrımı, aynı makinenin farklı çalışma adımlarını tarif ederken dil birliğini sağlar.

Bu standardın kapsam sınırları

• Standart, hasat makineleri için terminolojik tanımlar verir; makine tasarımına ilişkin performans şartlarını tarif etmez.
• Konu alanı tarla bitkileri kadar meyve ve sebze ürünlerini de kapsayan geniş bir tarımsal hasat sözlüğüdür.
• TS 3980, ISO 3339-0 ile ilişkilendirilen bir eşdeğerlik temelinde yayımlanmış olup bugün yürürlükten kaldırılmıştır.