TS 9580

TS 9580, dokümantasyon ve enformasyon alanında kullanılan doküman dilleri için temel terimleri ve bunların tanımlarını veren bir terminoloji standardıdır. Bu standart; notasyonlar, bağlantılar, sınıflamalar ve tesaurus gibi, bilgiyi düzenleme ve geri erişimi kolaylaştırma amacı taşıyan kavramsal araçlara odaklanır.

Doküman dili kavramı neyi anlatır?

Doküman dilleri, doğal dilin yanında veya onun yerine, bilgi kaynaklarını tanımlamak, dizinlemek, sınıflandırmak ve ilişkilendirmek için kullanılan kontrollü gösterim sistemleridir. Terminolojide bu alanın temel terimlerini netleştirmek, kataloglama, içerik düzenleme ve bilgi erişimi uygulamalarında aynı kavramların aynı anlamla kullanılmasına yardımcı olur. Genel teknik bağlamda notasyonlar sınıf veya konu işaretlerini; bağlantılar terimler ve kayıtlar arasındaki ilişkileri; sınıflamalar ise konuları hiyerarşik ya da sistematik biçimde düzenlemeyi ifade eder.

Bu standartın kapsamındaki yapı taşları

• Notasyonlar, bilgi öğelerine kısa ve sistematik işaretler verilmesini sağlayan yapılardır.
• Bağlantılar, kavramlar arasındaki yön, yakınlık veya ilişki türlerini ifade eder.
• Sınıflamalar, dokümanları veya konuları düzenli bir yapıda gruplandırır.
• Tesaurus, denetimli terimler ile aralarındaki eşanlamlılık ve ilişki kurallarını organize eder.

TS 9580’nin amacı, bu araçların kendisini tanımlayan bir kullanım standardı olmaktan çok, onlara ait temel kavramları ortak bir terminoloji içinde toplamasıdır. Bu nedenle standart, dokümantasyon sistemlerini kuran veya yöneten profesyoneller için, konu analizi ve bilgi erişimi dilini daha tutarlı hale getiren bir referans çerçevesi sağlar. Standart ISO 5127-6:1983 ile eşdeğer olarak belirtilmiştir ve bugün yürürlükten kaldırılmıştır.