TS EN 61703

TS EN 61703, güvenilirlik, yararlanılabilirlik, bakımı yapılabilirlik ve bakım desteği kavramlarını matematiksel ifadelerle ele alan bir standarttır. Teknik odak, bir öğenin veya bir sistemin beklenen zamanda ve beklenen biçimde iş görmesine ilişkin ölçütlerin nasıl tanımlanacağı ve yorumlanacağı üzerinedir. Bu belge, güvenilirlik mühendisliğinde kullanılan temel terimleri ortak bir matematiksel çerçevede toplar ve özellikle donanım odaklı dependability analizine yön verir.

Kapsanan ölçütler ve sınıflar

Standart, IEC 60050-192’de tanımlanan seçilmiş güvenilirlik, yararlanılabilirlik, bakımı yapılabilirlik ve bakım desteği ölçülerinin matematiksel ifadelerini verir. Ayrıca IEC 60050-192:2015 içinde yer almayan bazı ek terimleri de tanıtır. Metindeki önemli ayrım, öğelerin tek tek ele alınan bireysel öğeler ile birden çok öğeden oluşan sistemler olarak ayrılmasıdır; çünkü matematiksel modelleme kısıtları ve arıza/onarım davranışı bu iki durumda farklı biçimde değerlendirilir.

Mühendislikte pratik anlamı

Genel teknik bağlamda güvenilirlik, bir öğenin belirli koşullar altında istenen işlevi yerine getirme olasılığıyla; yararlanılabilirlik, öğenin hazır ve çalışır durumda bulunmasıyla; bakımı yapılabilirlik ise arızadan sonra yeniden hizmete alınmasının ne kadar kolay ve hızlı olabildiğiyle ilişkilidir. Bakım desteği kavramı da yedek parça, personel, bilgi ve lojistik gibi unsurların bakım faaliyetlerini nasıl etkilediğini anlamaya yardımcı olur. Bu standart, bu kavramları özellikle matematiksel gösterimler, durum geçişi yaklaşımları ve Markovyen modeller üzerinden sistematikleştirir; ayrıca üretim yararlanılabilirliği gibi daha geniş uygulama alanlarına da genel bir çerçeve sağlar.

• Belge, 2001 tarihli ilk baskının yerine geçen teknik revizyon niteliğindedir.
• Bireysel öğeler ile çok öğeli sistemler arasındaki model farklarını açıkça ayırır.
• Koşullu arıza şiddeti, durum geçişi ve Markov modelleri gibi kavramları kapsayan bir matematiksel çerçeve sunar.
• Belge, donanım güvenilirliği için özellikle uygundur; ancak içindeki birçok terim yazılım içeren öğelere de uygulanabilir.