TS EN 9120

TS EN 9120, havacılık, uzay ve savunma tedarik zincirinde faaliyet gösteren distribütörler için kalite yönetim sistemi şartlarını ele alan standardın Türkçe kabulüdür. Bu belge, temel çerçeve olarak ISO 9001:2008’in kalite yönetimi yaklaşımını esas alır ve buna sektöre özgü ilave şartlar, tanımlar ve notlar ekler.

Havacılık, uzay ve savunma dağıtımında kalite beklentisi

Distribütörler, üretici ile son kullanıcı arasında yalnızca lojistik bir ara halka değildir; ürünün kimliğinin korunması, izlenebilirliğinin sürdürülmesi, uygun depolama ve sevkiyat koşullarının yönetilmesi gibi kalite açısından kritik görevler üstlenir. Bu tür sektörlerde küçük bir karışıklık bile parça uygunluğu, güvenilirlik ve teslimat bütünlüğü üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir. Standart, bu nedenle genel kalite yönetim sistemi prensiplerini sektörün dağıtım yapısına uyarlayan bir yapı sunar.

Standartın kapsamı neyi ifade eder

Bu standardın kapsamı, ISO 9001:2008 şartlarını içerdiğini ve ayrıca havacılık, uzay ve savunma sanayi için özel hükümler, tanımlar ve notlar sağladığını açıkça belirtir. Yani belge, dağıtıcı kuruluşların kalite sistemini genel yönetim mantığıyla ele alırken, sektörün daha sıkı ürün tanımı, uygunluk güvencesi ve kayıt disiplinine ihtiyaç duyan yönlerini de dikkate alır. Metinde yer alan kalın ve italik ifadeler, bu ek unsurların temel ISO 9001 çerçevesinden ayrıştırıldığını gösterir.

Genel teknik açıdan, böyle bir standardın amacı kalite yönetiminin; sipariş karşılama, stok kontrolü, taşıma, paketleme, uygun olmayan ürünlerin ayrılması ve kayıtların tutulması gibi süreçlerde tutarlı biçimde uygulanmasını desteklemektir. TS EN 9120’nin bu sürümü yürürlükten kaldırılmıştır; ancak belgede tanımlanan konu, havacılık ve savunma tedarik zincirinde dağıtıcı rolünün neden ayrı bir kalite standardı gerektirdiğini anlamak için önemini korur.