TS EN 9131

TS EN 9131, uzay ve havacılık tedarik zincirinde uygunsuzluk verilerinin nasıl tanımlanıp dokümante edileceğine odaklanan bir kalite yönetim standardıdır. Standart, bir uygunsuzluk için resmî karar gerektiğinde tedarikçi, alt kademe tedarikçi ve müşteri arasında aktarılacak ortak veri yapısını tarif eder; böylece bildirimler farklı kuruluşlar arasında aynı anlamı korur.

Bu standardın merkezinde, ürün uygunsuzluğuna ilişkin bilginin yalnızca içerik olarak değil, veri öğeleri düzeyinde de tutarlı olması vardır. Elektronik veri değişimiyle ya da kâğıt formlarla yapılan bildirimlerde, hangi bilgilerin yer alacağı ve bunların nasıl sunulacağı ortak bir çerçeveye bağlanır. Bu yaklaşım, karar verme sürecinde eksiksiz, kısa ve anlaşılır iletişimi destekler.

Uygunsuzluk bildiriminin teknik bağlamı

Genel teknik bağlamda uygunsuzluk, bir ürünün, parçasının ya da teslimatın belirlenmiş gereklilikleri karşılamadığını gösterir. Havacılık ve uzay uygulamalarında bu tür kayıtlar yalnızca kalite kontrol için değil, aynı zamanda kabul, muafiyet, onay ve izlenebilirlik süreçleri için de önemlidir. TS EN 9131, bu sürecin kendisini değil, sürecin iletişim dilini ve veri mimarisini standardize eder.

Standartta ayrıca, son ürünün sahibi veya işletmecisine yapılan ürün uygunsuzluğu bildirimleri ve sözleşme şartlarına bağlı olarak elektronik ya da geleneksel ortamda veri paylaşımı konusu ele alınır. İhracat kontrol mevzuatına bağlı veri erişimi de, uygulanabildiği durumlarda, bu dokümantasyon düzeninin parçasıdır. Böylece teknik bilgi akışı, tarafların rolüne ve sözleşmesel ilişkiye göre yönetilebilir hale gelir.

• Tedarikçi ile müşteri arasında ortak uygunsuzluk veri tanımı oluşturur.
• Resmî karar gerektiren uygunsuzluk bildirimlerinde tutarlı dokümantasyonu destekler.
• Elektronik veri değişimi ve kâğıt form gibi farklı iletişim yöntemlerine uyarlanabilir.
• Gerektiğinde son ürün sahibi veya işletmecisine yapılan bildirimleri kapsar.
• Veri erişiminin sözleşme ve ihracat kontrol koşullarıyla uyumlu yürütülmesine yardımcı olur.