TS EN IEC 61123

TS EN IEC 61123, bir öğe ya da sistemin belirtilen güvenilirlik gereklerini karşılayıp karşılamadığını, başarı oranı veya başarısızlık oranı temelli uygunluk deneyi planlarıyla değerlendiren standardın Türkçe kabulüdür. Bu yaklaşım, bir deneme dizisinde sonuçların geçti/kaldı olarak sınıflandırıldığı durumlar ile tek bir öğenin ya da birkaç öğenin yinelenen denemelerle sınandığı durumlar için uygundur.

Standardın kapsadığı yöntemler, denemeden denemeye başarı ya da başarısızlık olasılığının sabit ve istatistiksel olarak bağımsız olduğu varsayımına dayanır. Uygulamada bu, kalite veya güvenilirlik doğrulamasında karar vermek için sabit sayıda denemeyle sonlanan planların yanı sıra, kısaltılmış ardışık olasılık oranı testlerinin de kullanılabildiği anlamına gelir. Ayrıca üretici ve müşteri riskleri için eşit ya da eşit olmayan risk düzeylerine göre hazırlanmış kullanılmaya hazır planlar ve bunların karakteristikleri de sunulur.

Uygunluk deneyi planlarının yapısı

Güvenilirlik uygunluk deneylerinde amaç, bir ürünün performansını tek bir ölçümle değil, önceden tanımlanmış kabul/red kurallarıyla doğrulamaktır. Bu standardın odaklandığı başarı oranı, belirli sayıda denemede başarılı sonuçların oranını ifade eder; başarısızlık oranı ise bunun tamamlayıcı karşılığıdır. Böylece kullanıcı, örnek sayısı, karar eşiği ve risk dengesi üzerinden bir deney düzeni seçebilir. Aykırı olmayan bir güvenilirlik iddiasının değerlendirilmesi için bu tür planlar, pratikte özellikle kabul muayenesi ve tasarım doğrulaması bağlamında önem taşır.

Dokümanın teknik kapsamındaki önemli sınırlar

• Doküman, sabit arıza oranı/şiddeti için kullanılan uygunluk deneyleri için IEC 61124’e atıf yapar; bu alan için ayrı bir çerçeve bulunduğunu belirtir.
• İkinci baskı olup 1991 tarihli ilk baskının yerini alır ve teknik olarak gözden geçirilmiş bir sürümdür.
• Eklerde, plan tasarımını kolaylaştıran ayrıntılı tablo ve kılavuzlar yer alır; ayrıca Excel’in kümülatif binom dağılımı işlevinden yararlanılmasına ilişkin bir açıklama eklenmiştir.