TS ISO 13528

TS ISO 13528, laboratuarlararası karşılaştırmaya dayalı yeterlilik deneylerinde kullanılan istatistiksel yöntemleri ele alır. Bu standart, yeterlilik deney programlarının nasıl tasarlanacağına ve bu programlardan elde edilen verilerin nasıl değerlendirileceğine yönelik istatistiksel araçları bir araya getirir; ayrıca katılımcıların ve akreditasyon kuruluşlarının sonuçları yorumlamasına yardımcı olur.

Yeterlilik deneyinde istatistiksel değerlendirmenin rolü

Yeterlilik deneyleri, laboratuvarların, muayene kuruluşlarının veya bireylerin performansını karşılaştırmalı olarak gözden geçirmek için kullanılır. Ölçüm sonuçlarının kabul edilebilir performans ölçütlerini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesinde, referans değere göre sapma, laboratuvarlar arası yayılım ve uygun özet istatistikler önem kazanır. Bu standartın konusu, bu tür veriler üzerinde güvenilir yorum yapılmasını sağlayan istatistiksel yaklaşımlardır.

Kapsam içindeki veri türleri ve pratik kullanım

• Nicel ölçüm sonuçları üzerinde uygulanabilen yöntemler
• Nitel gözlem ve sınıflandırma sonuçları için uygun nominal değerlendirmeler
• Yeterlilik deneyi sağlayıcılarının program tasarımı ve veri analizi için rehberlik
• Katılımcılar ve akreditasyon kuruluşları için sonuç yorumuna yönelik tavsiyeler
• Uzman görüşü veya yargılarının, bağımsız bir referans değer ya da uzlaşı istatistiği ile karşılaştırılabildiği durumlar

Genel teknik bağlamda, bu tür istatistiksel yöntemler aykırı değerlerin etkisini azaltma, merkezi eğilim ve yayılımı sağlam biçimde özetleme, laboratuvar performansını aynı çerçevede kıyaslama ve sonuçları kategorik olarak değerlendirme gibi amaçlara hizmet eder. Standardın temel odağı, ölçümden sınıflandırmaya uzanan farklı yeterlilik deney senaryolarında ortak ve sistematik bir istatistiksel değerlendirme dili sağlamaktır.