TS ISO 5725-1

TS ISO 5725-1, ölçme yöntemleri ve sonuçlarında gerçeklik ile kesinliği birlikte ele alan ISO 5725 serisinin temel kavramlarını ve ortak çerçevesini tanımlar. Bu bölüm, bir ölçme yönteminin sonuç üretme kalitesini değerlendirmek için gerekli genel prensipleri, organizasyon düzenini ve istatistiksel yaklaşımı ortaya koyar; böylece serinin sonraki bölümlerinde kullanılan terminoloji ve değerlendirme mantığı aynı zemine oturur.

Gerçeklik ve kesinlik neyi ifade eder?

Genel teknik açıdan gerçeklik, ölçüm sonucunun gerçek değere ne kadar yakın olduğunu; kesinlik ise aynı büyüklüğün tekrarlanan ölçümlerinde sonuçların birbirine ne kadar yakın çıktığını anlatır. Bu iki kavram birbirine bağlı olsa da aynı şey değildir: bir yöntem çok tutarlı sonuçlar verebilir, ancak sistematik sapma nedeniyle gerçek değerden uzak kalabilir. Standartın bu bölümü, ölçme yönteminin bu iki özelliğinin nasıl kavramsallaştırılacağını belirler.

Kapsamın teknik sınırları

Bu standardın kapsamı, sürekli bir ölçekte tek bir sayısal sonuç veren ölçme yöntemleriyle sınırlıdır; sonuç birden fazla gözlemden hesaplanmış olsa bile çıktı tek değer olarak ele alınır. Farklı türde test düzenleri, yeterlilik testleri veya referans maddesinin üretimi bu bölümün konusu değildir. Ayrıca heterojenliği bulunan gaz, sıvı, toz ve katı örnekler gibi çok farklı test nesnelerine uygulanabilse de, örnek içi değişkenlik değerlendirmede mutlaka dikkate alınmalıdır.

• Ölçme yönteminin değerlendirilmesi için gerekli koşullar, kısıtlar ve kaynakları tanımlar.
• Gerçeklik ve kesinlik verilerinin çalışma düzenini ve organizasyon şemasını verir.
• ISO 5725 serisinin tamamı için gerekli tanımlar, istatistiksel model ve temel ilkeleri sağlar.
• Sürekli ölçekli, tek değerli sonuç üreten yöntemlere odaklanır.
• Yeterlilik testi ve referans madde üretimi için ayrı standartlara atıf yapar.