TS ISO 690

TS ISO 690, bilgi ve dokümantasyon alanında bilgi kaynaklarına yapılan atıflar ile bibliyografik referansların nasıl düzenleneceğine ilişkin kılavuzlar sunar. Standart, özellikle bibliyografik olmayan çalışmalarda kullanılan atıf ve kaynakça düzenini ele alır; amaç, farklı bilgi kaynaklarını tutarlı ve izlenebilir biçimde tanımlamaya yardımcı olmaktır.

Atıf mantığı ve kaynak türleri

Bu standart, monograflar ve süreli yayınlar gibi klasik yayın türlerinin yanı sıra, monografi ve süreli yayın içindeki katkıları, patentleri, kartografik malzemeleri, sanat eserlerini, performansları ve çok çeşitli elektronik kaynakları kapsayan bir atıf çerçevesi tanımlar. Araştırma veri kümeleri, veritabanları, programlar, uygulamalar, web arşivleri, sosyal medya, müzik, kayıtlı ses, baskılar, fotoğraflar, grafik ve görsel-işitsel malzemeler, arşiv kaynakları ve hareketli görüntüler de bu kapsamda anılan kaynak türleri arasındadır.

Genel teknik bağlamda, bibliyografik atıf; bir kaynağın yazarını, başlığını, tarihini ve erişim ayrıntılarını belirli bir düzen içinde sunarak okuyucunun kaynağı bulmasını, doğrulamasını ve alıntılanan bilginin izini sürmesini sağlar. TS ISO 690’un öne çıkan yönü, farklı dillerde uygulanabilen ve kaynak öğeleriyle tekil olarak eşleştirilebilen deterministik bir atıf sistemi için rehberlik vermesidir; böylece aynı kaynak setinden üretilen atıflar makinece işlenebilir ve tutarlı biçimde yorumlanabilir.

Kapsam sınırları ve kullanım amacı

Standart, makine tarafından okunabilir atıflar için ayrı bir veri modeli tanımlamaz; bunun başka bir dokümanda veya ileriki bir baskıda ele alınabileceğini belirtir. Hukukî atıflar, örneğin dava kararları, mevzuat veya hukuk incelemelerine ilişkin özel kurallar bu standardın kapsamında değildir. Ayrıca hangi tür kaynakların atıf için uygun olduğu ya da sosyal medya gibi kaynakların kullanım riskleri hakkında tavsiye vermek de bu dokümanın amacı değildir.

Bu nedenle TS ISO 690, tek tek kaynak listesi biçimlerinden çok, farklı yayın ortamlarında kullanılabilen esnek bir çerçeve sunar. Akademik yazım, kurumsal raporlama, veri odaklı yayınlar ve çevrim içi içeriklerde atıf tutarlılığı arayan kullanıcılar için özellikle yararlıdır.